Zielone Karpaty

Konkurs Grantowy "Natura Przyszłością Karpat"

Natura Przyszłością Karpat – taki temat miał konkurs grantowy zorganizowany przez Ligę Ochrony Przyrody Zarząd Główny a sfinansowany przez Global Environment Facility / Small Grants Programme (GEF/SGP).

W Konkursie nagrodzono siedem karpackich inicjatyw których celem była ochrona bioróżnorodności i aktywizacja społeczności lokalnych.

Z perspektywy czasu można stwierdzić, że małe granty zaowocowały naprawdę wielkimi zmianami i jest to jedna z najskuteczniejszych form wspierania lokalnych aktywności. Liczymy, że w przyszłości uda się kontynuować ten sposób działania.

Poniżej znajdują sie opisy nagrodzonych projektów.

„Buczyna Karpacka” miejscem ochrony bioróżnorodności
oraz dziedzictwa kulturowego Gminy Bukowsko.

Projekt był realizowany na terenie Gminy Bukowsko w Paśmie Górskim Bukowica. W kompleksie leśnym Bukwicy należącym do leśnej spółki Włościańskiego Stowarzyszenia Właścicieli Lasów prywatnych znajduje się mogiła Powstańców Styczniowych i Żołnierzy Armii Austro - Węgierskiej oraz stanowisko cisa.

Stowarzyszenie uporządkowało teren wokół mogiły, wykonało nowy krzyż, ogrodzenie i ławki. Wykonało i ustawiło kilka tablic informacyjnych na trasie od Urzędu Gminy w Bukowsku do stanowiska Cisy. Przy wejściu do kompleksu leśnego Bukowica znajduje się wiata wraz z ławkami i stołem, która również wykonana została przez Stowarzyszenie. W ramach projektu wydano publikacje, w której przedstawiony jest rys historyczny miejscowości Bukowsko, stowarzyszenia, opis przyrody oraz ścieżki przyrodniczej. W lokalnej prasie ukazały się informacje na temat projektu realizowanego przez Stowarzyszenie (Gazeta Codzienna NOWINY, Tygodnik Sanocki, KWARTALNIK - Gazeta Gminy Bukowsko).

Efekty projektu uroczyście podsumowano na trasie ścieżki przyrodniczej 25 sierpnia 2007 r. przy obecności władz samorządowych gminnych i powiatowych, Rady Gminy Bukowsko, przedstawicieli Ligi Ochrony Przyrody, członków Stowarzyszenia oraz przedstawicieli Ministerstwa Środowiska.

Kontakt:

Włościańskie Stowarzyszenie Właścicieli Lasów Prywatnych

38 – 505 Bukowsko 101

Kazimierz Rakoczy

Narciarskie widoki na Torfowiska Orawsko-Nowotarskie

Miejscem realizacji projektu był teren gminy Czarny Dunajec, a realizatorem – Stowarzyszenie Lokalne SALOS - Salezjańska Organizacja Sportowa w Czarnym Dunajcu. Celem projektu było promowanie zrównoważonego rozwoju regionu występowania Torfowisk Orawsko-Nowotarskich – obszaru Natura 2000 – w oparciu o rozwijanie narciarstwa biegowego oraz przeprowadzenie edukacji ekologicznej na temat znaczenia torfowisk i wskazania możliwości dla rozwoju społeczno-gospodarczego z poszanowaniem dziedzictwa przyrodniczego.

Kontakt:

Ks. Karol Nadratowski

Stowarzyszenie Lokalne Salezjańskiej Organizacji Sportowej SALOS RP

ul. Kmietowicza 2, Czarny Dunajec

http://www.narciarskiewidoki.cba.pl/, salosczd@sdb.krakow.pl

Pasterstwo tradycyjne sposobem zachowania bioróżnorodności w gminie Komancza

Celem projektu była ochrona stanowiska motyla Modraszka Rebela oraz promocja walorów przyrodniczych gminy Komancza. Istniejące tu ciągle pasterstwo tradycyjne- swobodny wypas owiec i kóz przywożonych na letni wypas oraz należących do lokalnych rolników. Ten typ rolnictwa, połączony z produkcja tradycyjnych serów jest nie tylko atrakcja turystyczna ale przyczynia się do zachowania bioróżnorodności. Urozmaicona rzeźba terenu oraz tradycyjne rolnictwo pozwalają przetrwać tu np.: wielu rzadkim już gatunkom motyli. Najcenniejszym z nich jest Modraszek Rebela, związany z niektórymi ekstensywnie uprawianymi łąkami.

Nasze stowarzyszenie postanowiło objąć aktywna ochrona jedno ze stanowisk Modraszka Rebela w Komańczy, ochraniając je płotem od strony drogi oraz organizując wypas na tej części stanowiska, która się zakrzacza. Jednocześnie chcąc upowszechnić wiedze o walorach przyrodniczych gminy a w szczególności o jej motylach zorganizowaliśmy spotkania warsztatowe z dziećmi. Efektem warsztatów były ilustracje, które dzieci zrobiły na konkurs plastyczny „Jestem motylem”. Zorganizowaliśmy także spotkanie z właścicielami bazy noclegowej aby omówić z nimi pomysł wyznaczenia „ścieżek spacerowych” w miejscach ciekawych przyrodniczo i krajobrazowo. Z wielu propozycji wybraliśmy 3 i wyznakowaliśmy je w terenie.

Wydamy informator z opisem tych ścieżek, aby turyści przyjeżdżający do gminy Komancza mogli ja łatwiej zwiedzać. Wydaliśmy także pocztówki promujące przyrodę gminy Komancza.

Kontakt:

Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Lokalnych Komańczy „Wilk”

Harna Jolanta

38-543 Komancza 166

http://www.komancza.org/, Limes_wu@poczta.onet.pl

Stare i nowe w wiosce Kuńkowce

Celem projektu było praktyczne zastosowanie energii odnawialnej pochodzącej od słońca i biomasy. Ośrodek Edukacji Ekologicznej jest ogrzewany nowoczesnym piecem, w którym wykorzystano zjawisko pirolizy przez co jego sprawność jest bliska 90%. Chcemy wykorzystać nadwyżkę mocy kotła (kocioł ma moc 80kW a potrzebujemy 40kW), żeby ogrzał sąsiednie przedszkole. Zamierzamy również wykorzystać energie słoneczna do C.O. oraz ogrzania wody użytkowej.

Aby ten projekt zrealizować musieliśmy:

1. Przygotować pomieszczenie, odpowiednio je ocieplić i obudować dla umieszczenia w nim wymiennika ciepła.

2. Zakupić wymiennik ciepła (4000l) z podwójna wężownicą, co umożliwi akumulacje ciepła zarówno z kotła, jak kolektorów słonecznych.

3. Wykonać 3 kolektory słoneczne, umieścić je na konstrukcji oraz połączyć z wymiennikiem ciepła.

4.Połączyć wymiennik ciepła za pomocą magistrali ciepłowniczych z kotłem oraz instalacja c.o. w przedszkolu.

5. Utworzyć w ramach Ośrodka Edukacji Ekologicznej „Centrum Informacji o Karpatach”.

6.Zobowiązujemy się do utworzenia małego sadu zachowawczego lokalnych starych odmian rodzimych tak szybko jak to będzie możliwe.

Projekt, który zrealizowaliśmy miał wymiar praktyczny, teoretyczny i edukacyjny.

Kontakt:

Arkadiusz Wiśniowski, kierownik projektu

Stowarzyszenie Klub Sportowy Kuńkowce

Kuńkowce 135, 37-700 Przemyśl

gci-kunkowce@gminaprzemysl.home.pl

Mąka orkisz prosto z młyna

Projekt miał na celu restauracje i promocje uprawy pszenicy orkisz, zaniechanej od 40 lat przez mieszkańców Beskidu Niskiego. Na początku jego realizacji brało udział 4 rolników, którzy stanowili grupę inicjatywna - jesienią 2006r. sprowadzili oni materiał siewny, obsiali pola o łącznej powierzchni ok. 1 ha. Aktualnie rolnicy zebrali już pszenice orkisz, część ziarna przekazali naszemu Stowarzyszeniu celem rozprowadzenia materiału siewnego wśród innych rolników

W ramach wykorzystania walorów kulturowych wsi oraz dla promocji projektu wykupiony i wyremontowany został istniejący mały wiatrak wietrzny, ostatnio używany w latach 50 XX wieku. Zebrane zboże w części mielone zostało na mąkę, z której przygotowujemy promocyjne potrawy orkiszowe. Przeprowadziliśmy już kilka prezentacji pszenicy orkisz oraz powstałych na jej bazie potraw: w Zakliczynie w czasie „Święta Miodobrania”, w Łużnej na „Biesiadzie Słowiańskiej”, w Zdyni w trakcie „Łemkowskiej Watry”. Na regionalnym święcie „Dożynek” w Ropie odbyła sie prezentacja uprawy orkiszu oraz pokazów mielenia ziarna.

Podzieliliśmy 1 tonę ziarna siewnego miedzy chętnych rolników. Jedynym warunkiem otrzymania ziarna na siew była deklaracja o przekazaniu w kolejnym roku części materiału siewnego kolejnym rolnikom.

Dzięki dotacji aktualnie już teraz mamy listę 20 rolników z terenu Beskidu Niskiego i Pogórza, którym przekażemy materiał siewny i którzy deklarują rozpoczęcie uprawy orkiszu, (kolejni rolnicy dzwonią do nas). Wyremontowanie 1 młyna wietrznego i prezentacja jego walorów spowodowała duże zainteresowanie osób przyjezdnych, aktualnie przymierzamy się do rekonstrukcji kolejnym modeli (czynimy starania o pozyskanie środków finansowych).

Chleb orkiszowy gospodyni z Ropy sprzedaje na zamówienie do Gorlic.

Kontakt:

Tomasz Zajac

Stowarzyszenie Pogranicza

ROPA 652 38-312 Ropa

http://stowpogranicza.ropa.iap.pl/, stowarzyszenie.pogranicza@wp.pl

Tu nasze życie gdzie piękno przyrody

Zasadniczym celem Projektu był wyraźny wzrost bioróżnorodności w regionie gminy Zakliczyn, a tym samym ochrona dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego naszych wsi, w tym ochrona rzadkich i chronionych gatunków błonkówek, poprawa naturalnej bazy pokarmowej owadów z rodziny pszczołowatych, wielu innych gatunków owadów (np. motyli), pośrednio również polepszenie bazy pokarmowej ptaków, płazów i ssaków, a w efekcie poprawa opłacalności prowadzenia gospodarstw rolnych, ogrodniczych oraz pasiecznych w regionie, jak też aktywizacja społeczności lokalnej, wzrost jej świadomości i współodpowiedzialności za stan środowiska naturalnego. Istotna jest również promocja walorów przyrodniczych regionu.

Za pozyskane środki finansowe zakupione zostały sadzonki drzew, krzewów oraz nasiona roślin kwiatowych, w tym ziół (głównie miododajnych), które zostały następnie posadzone i wysiane na działkach siedliskowych zagród wiejskich w nawiązaniu do dziedzictwa kulturowego naszych wsi, a także na nieużytkach, odłogach, miedzach śródpolnych, w bezpośrednim sąsiedztwie pasieczysk, w całym regionie Zakliczyna oraz częściowo gmin sąsiednich: Cieżkowic i Pleśnej. Sadzonki są i będą otaczane opieka aż do momentu, gdy będą już odporne na suszę i niszczenie przez zwierzęta. Zakupiono m.in. sadzonki drzew owocowych (wysokopiennych jabłoni, wiśni i czereśni starych odmian) – kwitnąc rośliny te stanowią doskonały pożytek dla pszczół, a pozyskiwane z nich w przyszłości owoce mogą stać się dodatkowym źródłem dochodu dla rolników, wpłyną również korzystnie na ich budżety domowe. Projekt obejmuje również promocje tradycyjnych, wiejskich sadów przydomowych oraz założenie 16 „żywych ogrodów”, czyli takich, w których nie będą dominowały równiutko przystrzyżona trawka i iglaki, ale zakwitną „babcine” malwy i prawoślazy, rozrastać się będzie barwny kobierzec niskich bylin, a ogród zapachem rezedy, pysznogłówki i kocimiętki przywabi kolorowy orszak owadów, dając przy okazji pożytek tysiącom pszczół z okolicznych pasiek.

Przy realizacji Projektu ogromnie istotne stało się zżycie całej grupy zaangażowanej w prace nad nim. Najbardziej zorganizowana grupa okazali sie pszczelarze z Koła Pszczelarzy Zakliczyn, a wspierali ich dzielnie rolnicy prowadzący gospodarstwa agroturystyczne i ekologiczne.

Projekt zakładał zakup 1.775 szt. sadzonek drzew i krzewów – dzięki dużej serdeczności wielu osób, dokładnym poszukiwaniom najtańszych ofert i negocjacji cen udało się zakupić za przeznaczona na ten cel kwotę aż 2.665 szt. sadzonek. Podobnie było z zakupem nasion roślin miododajnych – zamiast planowanych 14 kg zakupiono ok. 58 kg.

Za fundusze zaoszczędzone na usługach transportowych, a także na zakupie nasion zakupione zostały dodatkowe sadzonki drzew, krzewów oraz nie przewidywane wcześniej w projekcie sadzonki bylin do nasadzeń w ogrodach. Miało to na celu przyspieszenie zakładanego efektu ekologicznego, a także jego poprawę.

Szalenie istotne wydaje się również wyzwolenie pewnej współodpowiedzialności społeczności lokalnej za to, jak wygląda nasze otoczenie – poprawa dbałości o jego estetykę; ukazanie możliwości działania na rzecz polepszenia bytu na wsi, ograniczenie wycinania drzew i krzewów rosnących na miedzach, na obrzeżach pastwisk, w obejściach.

Zauważalna jest też większą świadomość konsekwencji zanieczyszczania środowiska naturalnego, skutków wypalania traw...

Efekty projektu nabierać będą coraz większego znaczenia wraz z upływem czasu – rośliny będą sie rozrastać, zakwitną dając owadom pożytek, zaowocują...

Kontakt:

Magdalena Budzyn

Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Gminy Zakliczyn

Rynek 32, 32-840 Zakliczyn

magdabudzyn@poczta.fm

Powrót Hucuła

Celem naszego projektu było odrodzenie na teren Jasiennej koni rasy huculskiej. Wsparcie i uaktywnienie małych gospodarstw rolnych, zwiększenie ich dochodu oraz ochrona pięknych terenów /otuliny/ Rożnowsko - Ciężkowickiego Parku Krajobrazowego. Cel ten osiągnęliśmy przez zapoczątkowanie i rozpowszechnienie hodowli koni huculskich na terenie wsi Jasienna.

Z pośród członków grupy oraz mieszkańców Jasiennej wybraliśmy 2 rodziny dysponujące odpowiednim doświadczeniem w hodowli koni, odpowiednia wielkością gospodarstwa, pomieszczeniami dla koni oraz środkami finansowymi /wkład własny do projektu/. Ważnym atutem było prowadzenie lub zgłoszenie do ARiMR zamiaru prowadzenia gosp. ekologicznego.

Kupiliśmy źrebną klacz od hodowcy indywidualnego. Przeprowadziliśmy również szkolenie na terenie wsi z zakresu opłacalności hodowli koni huculskich i innych ras zwierząt gospodarskich w kontekście korzystania z programów rolnośrodowiskowych i odniesieniu do ochrony dziedzictwa kulturowo-przyrodniczego.

Przy realizacji projektu współpracowaliśmy z mieszkańcami wsi i regionu, Urzędem Gminy, Rada Gminy i Centrum Kultury w Korzennej, hodowcami koni, Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Nawojowej, Stadnina Koni Huculskich w Gładyszowie i Odrzechowej, hodowcami prywatnymi oraz Instytutem Zootechniki w Krakowie.

Kontakt:

Grzegorz Krasinski

„JASIENIOKI” – Nieformalna Grupa Rolników

/działajaca przy Domu Kultury w Jasiennej/

Jasienna 208, 33-322 Korzenna /Dom Kultury/

Jasienioki@interia.pl